Zal je net zien...woon ik niet meer in Amersfoort en dan wordt de stad uitverkozen tot mooiste Europese stad van het jaar. De jury roemt oa de kwaliteit van leven, vooruitstrevende planning en ruimte voor vernieuwing. Verkeers-wethouder Bijlholt richt zich dan ook niet alleen op de kwaliteit in het nu maar ook over die van over twee generaties. Ik zeg brede welvaart pur sang. Hij concludeert dat 10.000 woningen klimaatbestendig bouwen binnen de bestaande stadsgrenzen en de stad dan ook nog bereikbaar te houden alleen te doen is als hij bereid is te sturen met het parkeerbeleid; lees parkeernorm, vergunning parkeren, betaald parkeren en de deelauto. Zowel in Binnenlands Bestuur als op de radio is hier aandacht voor. In Je geld of je leven (luister link, met dank aan Sanne) gaan de wethouder uit Amersfoort, de presentator uit Amersfoort en de wetenschapper uit Amersfoort (Bert van Wee) hier over in gesprek. Mooi om te horen hoe twee IenW beleidsterreinen 'mobiliteit' en 'klimaatadaptatie' hier samen komen. Nog mooier om te bemerken dat de wethouder heeft begrepen dat de wortel en de stok in combinatie gehanteerd moeten worden om de deelauto aantrekkelijk te maken en dat Bert hem hier groot gelijk in geeft. En passant wordt ook duidelijk dat een raadplegend referendum dan wel participatief is, maar weinig geschikt om mensen na te laten denken over brede welvaart, ondanks de zorg die in de formulering van de vraagstelling is gestopt (zie link).
zondag 14 april 2024
zaterdag 13 april 2024
Wat als.. de formatie een Project Start-Up was?
In de Volkskrant een actiefoto van de formatie. Nu ja actie...het zag er allemaal erg statisch uit; ronde tafel met een gat in het midden, stapeltjes papier enz. Nu pretendeer ik niet te weten hoe ze daar dagdagelijks bij elkaar zitten, maar ik kan me zomaar voorstellen dat de foto een representatief beeld geeft. Tja en ik zou dat dus niet zo doen; ruimte en werkvormen doen er echt toe. Dus als me binnenkort gevraagd wordt de formatie als een Project Start-Up te gaan organiseren...en jullie weten dat kan nooit lang meer duren, dan zijn dit de ingrediënten waar ik nu aan denk:
- Versnellingskamer: grote ruimte, als eerste de tafels er uit, comfortabele stoelen in een kring, kleine break-out kamers;
- Op die van de facilitatoren na alle laptops en telefoons inleveren;
- Beginnen met het eind voor ogen: bij aanvang een dummy versie van het coalitie-akkoord met in het begin alleen de onderwerpen;
- Iedere week een andere locatie met overnachtingen. Vergeet Groningen en Zeeland niet. In weekstart wordt oa met fotomateriaal en een nieuwe dummy-versie teruggeblikt op de vorige week;
- Gasten stellen zich ruim voor hun komst met een videoboodschap voor. De formerende partijen stellen mede op basis daarvan een lijstje vragen op voor de gast van buiten.
- Masterclasses door de planbureaus
- Wandelpraatopdrachten in wisselende groepjes. Vertrouwen komt immers te voet.
- Kookworkshops: Geert en Pieter maken samen het toetje. Verder heb ik de gangen nog niet verdeeld
- Ik twijfel nog over een avondje naar de Haagse Kermis (denk aan botsautotjes)
- Roddelintervisie
- Venster naar de samenleving: aan het begin van de week worden de onderwerpen en ook al een beetje de vraagstelling geformuleerd voor straatinterviews, focusgroepgesprekken en draagvlakonderzoek. Uiterlijk vrijdagochtend worden de video's en de uitgewerkte resultaten van die week gepresenteerd.
Podcast-tip: De R-ladder trede voor trede geïllustreerd met mooie voorbeelden
Graag wijs ik jullie even op een zeer informatieve en ook wel amusante podcastserie van Vrij Nederland over de circulaire economie. In zeven afleveren begeleidt host Katja Keuchenius de luisteraar én twee van haar redactiecollega's langs de R-ladder. Ze laat daarin oa geluiddfragmenten horen met ondernemers, overheden en wetenschappers die aan de circulaire economie werken. De dynamiek van Katja samen met haar twee wat archetypische geselecteerde collega's in de studio voegt echt wat toe. De ene collega van het type jonge activiste die het allemaal niet snel genoeg kan en de andere collega een wat oudere heer van de financiele afdeling die er aanvankelijk wat kritisch inzit, maar gaandeweg steeds meer zin in de circulaire economie lijkt te krijgen. Achtereenvolgens komen aan de orde: aflevering 1 Hoe maken we de boel circulair; aflevering 2 Waarom recyclen niet zo circulair is; aflevering 3 Repareren heeft de toekomst; aflevering 4 De hobbels van hergebruik; aflevering 5 Genoegen nemen met minder; aflevering 6 Weigeren om afval te produceren; aflevering 7 De staat van de circulaire economie. En als je maar geduld voor ééntje hebt....luister dan de laatste aflevering met oa PBL-collega Aldert Hanemaaijer en Hans Stegeman hoofdeconoom van TRIODOS-bank (zie ook link). Enneuh laten we Katja Keuchenius vooral eens uitnodigen voor een ASA-masterclass.
maandag 1 april 2024
10 jaar BINNL-heidag leverde weer voor 10 jaar werk op!
Donderdag vond de BINNL-heidag (zie link) in Utrecht plaats. Als dagvoorzitter was het mijn rol om 52 mensen geweldige ideeën te laten bedenken en om ze niet te vergeten ook het viermoment van 10 jaar BINNL met samenzang te vieren. Het programma zat goed in elkaar (compliment voor de organisatie) met eerst een prachtige bijdrage vanuit de OECD in Parijs. Daar hebben ze door lang naar BITs over de hele wereld te kijken bedacht welke 14 zaken nodig zijn om van je BIT een succes te maken. Heel interessant in hun presentatie was ook te bezien hoe oudere teams (waaronder BIT IenW) in hogere mate tegen bepaalde problemen aanlopen dan jongere teams (zie plaatje). Aansluitend deed de voorzitter van BINNL met zijn plaatsvervangers een schot voor de boeg van wat ons de komende 10 jaar te doen staat op het gebied van kennisborging/deling, data& monitoring, verankering in primaire proces en kwaliteits, ethische en beroepsstandaarden. Waarna we hierop in parallelle workshops hebben voortgeborduurd. Een mooie opbrengst aan ideeën met daarbij ook het besef dat niet alles tegelijkertijd kan en dat je ook niet alles in werkgroepen moet proberen op te pakken.
Fossiel reclameverbod: eindelijk weer eens koploper!
In eerdere blogs (zie blog) heb ik me wel eens opgewonden over de neiging onszelf als Ministerie of als NL ergens koploper in te noemen. Ik zeg wel eens dat je je als NL pas koploper mag noemen als mensen uit een aantal andere landen dat over je zeggen. Nu we hebben er één!; NL is koploper in het doorvoeren van een verbod op fossiele reclames. Op niveau van het Rijk bakken we er nog niet veel van maar gemeentes, universiteiten en musea doen het al wel heel goed. En dat zeggen ze niet zelf, maar dat zeggen deskundigen uit India, VK, Australie, Zuid-Afrika en Oostenrijk. Het eerder door gedragsexperts geschreven advies aan de Tweede Kamer (zie ook blog) komt uitgebreid aan de orde in de Vrij Nederland-podcast (zie link) waarin NL koploper wordt genoemd. De experts geven aan dat fossiele reclames mensen verleiden om meer te consumeren en geven mensen het idee dat 'niet-duurzaam gedrag normaler, gangbaarder en meer geaccepteerd is dan dit daadwerkelijk is'. Klimaatbeleid zonder fossiel reclameverbod zien zij als een soort van dweilen met de kraan open. Er wordt wel eens getwijfeld of het invoeren van een reclameverbod juridisch haalbaar is, maar de podcast wijst er op dat een reclameverbod misschien zelfs wel een verplichting is; de Europese richtlijn Audiovisuele mediadiensten verplicht lidstaten namelijk reclame-uitingen te verbieden die aansporen tot gedrag dat in hoge mate schadelijk is voor gezondheid, veiligheid en milieu.
zondag 24 maart 2024
Pinguin Fred leest Doe zelf normaal van Maxim Februari
Terug van vakantie heb ik naaar de mini-serie Mr Bates versus the Post Office over hoe Engelse postagentschaphouders valselijk beschuldigd werden van fraude en verduistering als gevolg van bugs en miskleunen van het nieuw ingevoerde software programma Horizon (terug te zien op NPO+ ). Meer dan 1000 mensen werden ten onrechte beschuldigd en de nasleep loopt inmiddels meer dan 20 jaar. De Post Office zelf had de software van Fujitsu over haar filiaalhouders uitgestort zonder het programma zelf te begrijpen of voor de kwaliteit in te kunnen staan. Daar moest ik aan denken bij het lezen van Doe zelf normaal van ethicus en rechtsfilosoof Maxim Februari. Daarin gaat het oa over de rechtzaak over het Systeem Risico Indicatie (SYRI) en over het de rechter gebruik door de Staat verbood omdat door de rechter niet kon worden gecontroleerd hoe de gebruikte algorithmes in elkaar zaten en de uitvoerende macht dus niet gecontroleerd kon worden.
Verder ook nog mooie teksten over democratie in een datagedreven wereld - 'de mogelijkheid van een postelectorale democratie - besluitvorming verloopt daarin niet via verkiezingen en verkozen vertegenwoordigers, want de kiezers kiezen niet. Ze zijn in plaats daarvan bron van data, die verzameld en onderzocht worden'.
Maar ook over "Het grote politieke conflict van onze eeuw speelt zich af tussen een genetwerkt publiek (de babbelende bazaar van netwerkende groeperingen) en de elites. Met elites worden degenen bedoeld die de leiding hebben over de grote hierarchische instellingen waarmee het moderne leven tot nu toe werd georgansieerd. Het publiek hecht niet langer waarde aan deze elites en hun instellingen. De elites zijn op hun beurt nog te perplex om te beseffen wat het betekent dat ze hun monopolie op informatie, kennis, oordeelsvorming kwijt zijn. En niemand die al een goed alternatief ter beschikking heeft. We zitten in niemandsland"
Uiteindelijk kom ik uit op drie ballen. De kans op een vierde bal werd vergooid omdat klimaatbeleid in mijn ogen nogal lichtvoetig op één hoop gegooid werd met coronabeleid en het risico op gehaast beleid zonder democratisch mandaat.
O ja leuk feitje....wisten jullie al dat de opvolger van ons archiefsysteen Content Manager Horizon heet?
Met Sustainable Aviation Fuel van de regen in de kerosinedrup
Laatst probeerde ik tevergeefs Sustainable Aviation Fuel (SAF) te kopen voor een meevliegreisje met een bevriende piloot. Toen heb ik er maar voor gekozen mijn vliegreis te compenseren door klimaatboeken te kopen en uit te delen aan vrienden en collega’s (Work in progress). Daar ben ik nu blij om want volgens de experts die spraken op de laatste Airneth-bijeenkomst (met dank aan RVO-collega Daan voor het verslag) gebruiken de luchtvaartmaatschappijen de beperkte prijssensitiviteit van zakelijke klanten om via hoge marges op SAF de goedkoopste budgetreiziger-tickets te sponsoren en zo toename van het totaal aantal reizigers te bewerkstelligen. Lekker is dat.
Mensen minder laten vliegen is volgens die zelfde experts – zeker buiten Europa – een nog al problematische route. Als je er dan voor gaat moet je het volgende bedenken:
- 1. De sociale norm: ‘we zouden
minder moeten vliegen’ of ‘we vliegen te veel’ communiceert indirect een
sociale norm die zegt dat veel vliegen de huidige norm is. Daarmee houdt
dergelijke communicatie de huidige situatie in stand.
- 2. Iemand die nu heel veel vliegt, vraag je niet om helemaal niet meer te vliegen, maar alleen om iets minder vaak te vliegen, en misschien bestemmingen dichterbij te kiezen waar mogelijk. Wie af en toe vliegt, vraag je om wat vaker de trein te nemen. Wie nu helemaal niet vliegt, moet je vooral niet vergeten: die groep moet je juist bevestigen in hun gedrag, ongeacht de reden voor dat gedrag.
- 3. Een ‘vliegtax’ heeft (vooralsnog) vrijwel geen invloed op vlieggedrag. Je ziet die kosten pas aan het einde van het boekingsproces, en dan ben je psychologisch al veel te ver om je nog te laten weerhouden door een toeslag (die bovendien slechts één van de vele toeslagen is). Bovendien is een vaste toeslag per ticket politiek lastiger, omdat die meer impact heeft op lage inkomens dan op hoge inkomens.

