zondag 13 september 2026

Gelezen: ESB-special De Winst van een Schoon Milieu

Dit mag toch heus een ASA-topprestatie genoemd worden; een hele special van 105 pagina's over een schoon milieu (gratis te downloaden link). Heb h'm van kaft tot kaft gelezen en dit haal ik er zoal uit: 

  • Heb met milieukunde dan wel geleerd gekregen dat het NL milieubeleid gestoeld is op het 'de vervuiler betaalt'-principe maar een aantal van de artikelen in deze special demonstreren dat daar in de praktijk maar bar weinig van terecht komt. Met misschien wel als meest pijnlijke concluderende zin in de hele bundel: 'De meest vervuilende sectoren betalen amper voor milieuschade die ze veroorzaken, terwijl ze juist de meeste publieke steun ontvangen' (pagina 90). Vooral de veeteelt en dan met name rundvee komt er slecht uit (pag 88).
  • Een betoog voor smart hub beleid voor Schiphol 'kleiner in de minder rendabele overstapverbindingen, steviger verankerd in de lokale vraag en naar verwachting beter uitlegbaar aan omwonenden en politiek'(niet te verwarren met ant-hubbeleid) (pag 68). Want 'connectiviteit is pas een publiek belang als toegankelijk en betaalbaar is voor wie in Nederland woont, werkt of wil zijn'.   
  • Erwten geven de laagste CO2 eq uitstoot per kg voedsel. Mocht je nog opzoek zijn naar een goed te hachelen vleesvervanger zonder ultraprocessed ingrediënten? (peasmaker ). Beetje jammer dat chocolade en kaas zo slecht scoren (zie pag 61).
  • Veel artikelen verwijzen naar de studie van Sander de Bruyn (ook auteur in deze special) waarin het welvaartsverlies door milieu-emissies voor 2022 geschat wordt op 46 miljard euro. Dat is natuurlijk een duizelingwekkend bedrag, maar echte betaalpijn levert dat bedrag maar niet op (zie ook blog). Of zoals een gewaardeerde collega het laatst zei: 'Als je het voorkomt krijgt niemand het er bij. '. Nou vooruit bij drinkwater is die pijn een heel klein beetje voelbaar omdat we daar veelal itt de milieucompartimenten bodem en lucht, de viezigheid actief en tegen hogen kosten uit moeten verwijderen voor we het willen drinken. Die kosten worden doorberekend aan de klant en zien we in onze rekening. Als we ooit serieus werk willen maken van drinkbare rivieren gaan de kosten nog met ruim een factor 50 omhoog omdat we maar van zo'n slechts1,5-2 procent van het zoete water dat ons land bereikt drinkbaar water maken. 
  • Een uiteindelijk functioneel maar toch ook wat misleidend plaatje waarin met een verspringende schaalverdeling de gemiddelde fijnstofconcentratie per buurt in 2024 vergeleken wordt met die uit 2011. (pag 40). 
  • Ook een methodologisch onderbouwd pleidooi van Miners et al. om milieuverontreiniging en volksgezondheid in economische analyses en beleidsvorming veel meer met elkaar te verbinden. Goed getimed nu VWS en IenW elkaar zo goed gevonden lijken te hebben. 




Weer die vermaledijde kantoortuin

Een recent Vlaams onderzoek (zie link) laat zien dat van wie een eigen werkplek heeft op kantoor 38% graag elke dag naar kantoor gaat. Voor wie een flexplek in een kantoortuin mag uitzoeken is dit maar 13%. Slechts één op de drie mensen kan zich dan ook voldoende concentreren in een kantoortuin. Dit wordt precies zo gevonden in een reeks Nederlandse onderzoeken onder rijksambtenaren (zie overheidslink). Om de kantoortuin nog een beetje leefbaar te houden wordt daarin geadviseerd werkafspraken te maken over bellen, praten en overleggen. Deze onderzoeken laten ook zien dat de voorkeursplek sterk bepalend is voor hoe drukte op kantoor wordt ervaren. Kantoor wordt pas als druk beleefd als je niet kunt zitten waar je wilt. Tja, dat is iets wat bezettingscijfers niet in beeld kunnen brengen. Ondertussen zitten we wel met de gebakken peren. Goed beschouwd zijn we door hippe concept-ontwikkelaars misleid en nu zitten we met die kantoortuinen in de maag. Nog zo'n hip concept (DBFMO) maakt dat het terminal duur is om kantoorgebouwen opnieuw in te delen om de problemen ook echt op te lossen. 

 

Sociale norm en de elektrische auto in het Verenigd Koninkrijk

De afgelopen blogarme weken heerlijk genoten van een auto/wandel-vakantie in Wales. Wat dan opvalt op de weg - naast het grote aantal spookrijders natuurlijk - is dat elektrische auto's daar te herkennen zijn aan een groene band aan de zijkant van de kentekenplaat. Dit is al best lang geleden op vooruitziende wijze bedacht om gemeentes de mogelijkheid te geven eenvoudig te handhaven (parkeer)privileges aan elektrische rijders te geven. Nu gaat het op zich niet zo heel erg goed met de ingroei van elektrische auto's in het VK, maar dit is natuurlijk wel gewoon een heel goed idee geweest. Temeer omdat je - zeker in tijden van hip weggewerkte uitlaten - zo ook de zichtbaarheid en daarmee de sociale norm voor elektrisch rijden steun in de rug geeft. Helaas is het voor ons nu een beetje laat om met speciale kentekenplaten te gaan beginnen. Gelukkig is het ook niet meer nodig, want mijn hypothese is dat we voorbij het tipping point zitten op weg naar 100% elektrisch en dat we zeer binnenkort niet alleen de benzinemarkt in zien zakken maar ook die voor de hybride-auto.