zondag 8 november 2026

Economiekamer Droogte - economische instrumenten

Erik Ansink (VU) mocht voor de tweede keer optreden in de Economiekamer. In zijn presentatie stelde hij experimenten voor met twee economische instrumenten; schrappen vastrecht op het drinkwatertarief (en verhogen van het tarief per kuub) en verhandelbare waterrechten a la Californië, Spanje en Australië. Wat ik van te voren niet echt had verwacht - maar wat toch gebeurde - was dat beide instrumenten niet echt warm werden ontvangen. Eén van de reflectoren vond sturen op drinkwatergebruik vooral een non issue kijkend naar de totale waterbalans in NL. Daar denkt het beleid toch anders over gezien de herijking van het Nationale Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing. Een andere reflector was vooral bang dat mensen met een kleine beurs hun gedrag aanpassen, maar dat de zwembadvullende grootgebruiker nauwelijks prijselasticiteit zal vertonen. Zelf denk ik dat je hier best elegante experimenten mee uit kan voeren om te bezien hoe het in de praktijk uitpakt. En met subtiele instrumenten als 'increasing block tariff' voorkom je dat je Jan met de Pet te hard treft. De verhandelbare waterrechten werden ook al niet echt toegejuicht. Daar kan ik me iets meer bij voorstellen omdat - maar dat werd dan weer niet genoemd - je wel een met bemetering ondersteunde min of meer complete waterbalans als onderlegger moet hebben. En daar zijn we zoals de Europese inbreukprocedure in deze ook laat zien nog ver vandaan. Over het belang van een waterbalans heb ik al eerder geschreven op basis van mijn Australische observaties (zie daar is ie weer link) 

 


 

Economiekamer droogte - rol van de overheid

Vrijdagochtend weer zo'n inspirerende Economiekamer meegemaakt. Deze keer over watertekort en droogte. Vijf mooie bijdragen, twee ronde reflecties en ......12 minuten om de lunch naar binnen te krijgen. Tja het was wel wat gehaast deze keer, niet in de laatste plaats omdat de zalenverhuur ons had omgeboekt naar een andere locatie. Dankzij een niets aan het toeval overlatende collega (Linde!) kwamen we er nog een soort van op tijd achter, maar dat betekende dan weer niet dat we op tijd konden beginnen. Een prachtige KiM-presentatie over droogte en de binnenvaart liet zien dat de sector zichzelf na al wat eerdere droge jaren goed aan het voorbereiden is. Daarbij wordt niet meteen heel erg naar de overheid gekeken om te compenseren of anderszins op te lossen. Wel is de overheid aan zet om de waterstandsvoorspelling gedetailleerder en actueler te maken zodat schippers precies weten waar de bottlenecks in hun route zitten en daar hun beladingsgraad op aan kunnen passen. Ook vanuit andere sectoren wordt zeker niet louter naar de overheid gekeken. Zo organiseren glastuinders zelf al iets van een watermarkt. De overheden zien voor zich zich wel een rol weggelegd bij het bieden van transparantie rond de vraag tot wanneer blijft de overheid mijn watervraag accommoderen of rond de vraag wanneer kan ik hoeveel water van welke kwaliteit verwachten? Omdat we ook als overheid maar zoveel kunnen weten (de zomer van 2026, verwachtte we begin dit jaar op z'n vroegst in 2040) heeft transparantie ook z'n beperkingen. Vandaar het idee dat sectoren zelf ook met stresstesten aan de slag zouden moeten gaan.  Verder ook voor de rijksoverheid de rol om afspraken te maken met buurlanden over waterverdeling. Dit werd na een diepgaande analayse van de Australische situatie al eerder voorgesteld (zie mijn H20-artikel link).  Het eind oktober gepresenteerde European Framework for Climate Resilience biedt hier voor de handvatten. 

TEAmsessie in een TEAkoepel

Deze blog gaat toch eigenlijk vooral om de foto. Laatst voor een team van luchtvaart een sessie geleid om tot samenwerkingsafspraken te komen. Dat was een heel mooi samenzijn. Niet in de laatste plaats van wege de locatie. Piepklein maar o zo charmant. Voor de nieuwsgierigen: het is de Koepel van Stoop.