Voor dit advies ben ik geïnterviewd dus je zou zeggen: "Daar kan weinig mee mis gaan" :-)...en dat is ook zo: "Een prima advies". Maar goed je kan je natuurlijk ook afvragen wat nog een gedragsadvies nog toe kan voegen aan wat er al is op dit gebied. Laatst schreef ik nog over een EU-rapport (zie link) en ook het WRR-advies van Will Tiemeijer is ook pas uit. Maar goed met een nieuw kabinet dat aan het inlezen is, is de timing natuurlijk wel uitmuntend te noemen. En dat niet alleen want als je naar de zes aanbevelingen (zie figuur) kijkt dan is er op z'n minst sprake van wat nieuwe en behartigenswaardige accenten. Zo is er goede aandacht voor niet alleen de wortel (aanbeveling 1) maar ook voor stokmaatregelen om gedrag dat tot toename van klimaatrisico's leidt te ontmoedigen (aanbeveling 2). Ook de aandacht voor het wegnemen van contraproductieve prikkels - lees fossiele subsidies en reclame - is dringend nodig (aanbeveling 3) en daar moeten gevestigde belangen toe worden ingeperkt (aanbeveling 4). Voor klimaatrechtvaardigheid moet je denken aan progressieve belastingen (aanbeveling 5, zie ook de frequent flyer levy (link). Nu is natuurlijk de vraag of de politiek bereid is deze aanbevelingen over te nemen. Een eerste stap daarbij is om de nieuwe bewindspersonen kennis te laten maken met het begrip pluralistische onwetendheid; het verschijnsel dat we de mate waarin andere zich zorgen maken over het klimaat en klimaatbeleid steunen structureel onderschatten. Robert Dur schreef hier ook al mooi over (zie link). Voor BIT is het mooi om te zien dan ons draagvlakonderzoek gebruikt is voor de analyse over pluralistische onwetendheid en dat het BIT dossier 'vergroenen van tuinen' als voorbeeld is uitgewerkt en dat daarbij gebruik gemaakt is van het door BIT (Eline & Ernst!!!) ontwikkelde Plan van Aanpak waterbewust gedrag.
zondag 8 maart 2026
Pinguïn Fred leest Erewoord van Erik Pool
Allereerst geldt natuurlijk dat Erik Pool een ontzettende held is voor wie je alleen maar waardering kan hebben. Hij heeft eerst de Directie Participatie een ontzettende boost gegeven om vervolgens de door hem bedachte programmadirectie Dialoog & Ethiek op te bouwen. En passant maakte hij het mogelijk dat tientallen mensen op zijn geleid tot dialoogbegeleider. Na deze welgemeende waardering eerst heel lang niets en dan toch de bescheiden vaststelling dat zijn boeken goedbeschouwd onleesbaar zijn. En ik heb het geprobeerd. Ook Erewoord - zakboek ethiek voor ambtenaren - ruim 250 pagina's fijn druk op een formaat dat echt niet in mijn broekzak past, betekende voor mij weer een ontzettende leesworsteling. De AI-zoeker van Ecosia omschrijft een zakboek als een compact, draagbaar boekje dat bedoeld is om makkelijk mee te nemen en snel te raadplegen...zodat je snel antwoorden of hulp kunt vinden zonder uitgebreide literatuur te hoeven doorzoeken. En ook Erik lijkt dat - zij het met enige twijfel na te streven: 'hopelijk ook een praktische richtingwijzer zowel voor individueel goed ambtelijk handelen als voor de ontwikkeling van het institutioneel lerend vermogen van de ambtelijke dienst'. Nu, daar is helaas echt geen sprake van. Terwijl na zijn eerdere dikker dan dik boeken een zakboek heel welkom zou zijn geweest. Je gunt Erik en zijn gedachtengoed een empathische maar desalniettemin onverbiddelijke redacteur met een dikke rode stift. Er kan echt heel veel uit, maar soms moet er ook wat bij. In hoofdstuk 3 waar het even praktisch dreigt te worden, verwijst hij voor concrete draaiboeken en handleidingen naar zijn eerdere stoeptegels zonder die concrete zaken over te nemen. Tja dat is dan weer een gemiste kans voor een zakboek. Vanuit sympathie voor Erik en voor de goede zaak, rond ik hem naar boven af: twee bollen.