dinsdag 25 april 2017

Innovatie: En de winnaar van de 'DCO-jeukwoord van het jaar'- award is geworden.....

,,,...Gert-Jan de Maagd met als jeukwoord 'iets tegen iemand aanhouden'. Twee weken gelden was er sprake van een door de Directie Communicatie georganiseerde 'de week van de communicatie'. Een van de onderdelen was een wall of shame waar collega's ergerlijke jeukwoorden konden achter laten. De in het verleden samen met Rob Bouman bedachte 'zwaluwstaarten met een punt op de horizon' heb ik voor nu maar even gelaten voor wat die is. 'Werk met werk maken' was al door iemand anders opgeschreven, dus moest ik met iets anders komen en kwam ik uit op het zelfs voor mensen zonder smetvrees zeer onsmakelijke ...'iets tegen iemand aanhouden'. Op de foto mijn - al zeg ik hetzelf - zeer verdiende prijs.


zondag 23 april 2017

Kennis: Ontzettend van Inlezensteijn

Nu ik naast KIS ook bij DG Bereikbaarheid begonnen ben, ben ik mij ook ontzettend aan het inlezen. Door de weeks de beleidsstukken, maar in het weekend de boeken die wat meer van afstand naar mobiliteit en bereikbaarheid kijken. Als één boek dat op heerlijke en opruiend eigenwijze doet  dan is het wel 'Weg van mobiliteit' van de Vlaming Kris Peeters. Al in een eerder boek heeft hij er op gewezen dat in zijn ogen files ten onrechte zoveel media- en beleidsaandacht krijgen. Daar gaat hij in dit boek dunnetjes mee verder. Een man van mooie zinnen en veel liefde voor de fiets en dat is alleszins goed te keuren. Soms wordt hem sarcastisch toegeworpen; 'Laat ons met z'n allen gaan stilstaan, dan vallen er geen slachtoffers meer, is er geen milieuverontreiniging en geen verkeerslawaai meer'. Peeters geeft daarbij aan dat dat nu net aansluit bij de woorden van de beroemde Franse filosoof Blaise Pascal: 'Alle onheil vind haar oorsprong in het onvermogen van mensen om rustig thuis te blijven.' Ik heb nog 300 heerlijke pagina's te gaan. Dat wordt genieten!


Innovatie: Pinguïn Fred doet het weer!

Na een comateuse toestand van zo'n vijf jaar, heeft de IenM non-fictie boekenclub Pinguïn Fred dinsdag zijn wederopstanding beleefd. En wel eentje in een modern jasje.....we hebben namelijk geen boek besproken maar samen naar drie aflevering van de OMOOC gedrag http://omooc.nl/moocs/slim-beleid-gedragskennis-in-de-praktijk/ gekeken met als special guest Odette van de RIet. Dat geeft natuurlijk behoorlijk wat laagdrempeligheid (je hoeft per slot van rekening geen boek door te werken) en     er waren dan ook 20 belangstellingen. Wie er overigens niet was, was de borrelkar. Toen ik de beamer ook nog eens niet gelijk aan de slag kreeg (beeldscherm was pleitte en beamer was weer eens fout uitgezet) werd ik wel wat benauwd. Gelukkig had ik het inkopen van een enorme dosis chips en popcorn in eigen beheer gehouden. Goed, we hebben het openingscollege van Odette en vervolgens inzicht 3 (belastingdienst) en inzicht 4 (veiligheid bij de NAM) bekeken en daar in drie groepjes over door gepraat rond de vraag wat dat voor IenM kan betekenen. In het filmpje van Odette komt vooral de oproep een beleidsprobleem goed te doorgronden (DOE-MEE-tool) blijvend over. We moeten af van de neiging tot jumping to conclusions. En ja dat doorgronden kost tijd, maar slecht beleid kost nog veel meer dan veel tijd alleen. In het filmpje van de belastingdienst ging het om het toepassen van de nudgings-lessen van Cialdini om mensen aan te zetten het belastingformulier op tijd in de vullen. Een handgeschreven geeltje op een blauwe envelop doet bijvoorbeeld al wonderen. Het filmpje over de veiligheidscultuur bij de NAM was sterk omdat het ook heel openhartig liet zien welke gedragsinterventies gewoon mislukt waren. De IenM lessen van NAM zijn bijvoorbeeld goed te gebruiken voor de interne duurzaamheidscultuur. Zo liet het  voorbeeld van de NAM zien dat je ook teveel kunt zenden en dat je heel drempelverlagend een duurzaamheidsklokkenluider van de week kunt aanstellen die gemandateerd opzoek gaat naar verbeterpunten. Maar vooral zelf ook even kijken! Zeer de moeite waard. Op de foto de diehards die tot na 18.00 uur bleven! De volgende keer is op 16 mei om 16.30 uur bij IenM Plesmanweg. 


Strategie: Waterbeleid verrijken met erfgoed

Donderdag mocht ik de gebiedsdialoog IJsselmeergebied voorzitten in Almere WTC (best grappig hoor in de hal van het WTC het bekende rijtje met klokken: NY, Londen, Moskou, Tokyo, Sydney.....Almere). Was sowieso een zeer geslaagde dag voor de mensen van DGRW, maar zelf was ik zeer in mijn nopjes met de invalshoek 'biografie van het IJsselmeergebied'. Dat was gericht op het in beeld brengen van (cultuur)historisch erfgoed en hoe daar me om te gaan binnen het proces van de gebiedsagenda 2050.  Ik werd vriendelijk terecht gewezen toen ik het woord 'bescherming' in de mond nam. De moderne erfgoedafficionado blijft graag weg van woorden met een Natura 2000-connotatie en spreekt liever van  instand houden (oeps), inpassen of transformeren. Bekijk vooral eens de brochure Handreiking water, erfgoed en ruimte https://cultureelerfgoed.nl/publicaties/handreiking-water-erfgoed-en-ruimte. Zo heb ik zelf nooit geweten dat de Zuiderzee pas zo laat in de geschiedenis is ontstaan en dat dit gepaard ging met het verdwijnen van een flinke reeks dorpen ( zie foto voor de triviantliefhebbers). 


maandag 17 april 2017

Strategie: Time management volgens Warren Buffet

Bij timemanagement denk je normaal gesproken aan Dave Allen-achtige tips om afleidingen te neutraliseren en slim met je email om te gaan. In zijn wekelijkse column haalde Ben Tiggelaar vorige week Warren Buffet aan die een wel heel andere aanpak voorstaat. Zijn idee is dat de echte winst in focus zit en dat we ons normaal te veel op teveel nuttige doelen tegelijk richten en daarom als geheel te weinig voortgang maken. Het zit h'm bij hem dus niet in  grote aantallen kleine afleidingen, maar in een beperkt aantal grote afleidingen. Hij heeft een nogal rigoreuze manier bedacht om daar mee om te gaan. DIe gaat als volgt: stap 1: schrijf voor het komende jaar maximaal 25 projecten/doelen op waar je je op wil richten. Stap 2: selecteer de vijf meest belangrijke projecten/doelen en omcirkel deze. En daar komt die stap 3: stop geen seconde van je aandacht in de maximaal 20 projecten/doelen die het niet gehaald hebben. Zie hier de avoid at all cost- methode. Oeps of mij dit echt gaat lukken betwijfel ik zeer, maar in de week dat ik naast bij KIS ook twee dagen in de week bij DGB aan de gang ben gegaan moet ik toch in ieder geval een poging gaan wagen. 


zaterdag 15 april 2017

Gelezen: CPB over missiegedreven onderzoek


Goh soms kan je het zo eens zijn met een aanbeveling dat je die maar gewoon in je blog moet kopiëren. Deze komt uit de CPB policy brief Integraal onderzoeksbeleid: ".. Als gekozen wordt voor missie gedreven onderzoek, dan moet hiervoor bij de overheid ten eerste voldoende kennis zijn. Expertise is nodig om onderzoeksvragen te kunnen formuleren en de voortgang van het onderzoek te kunnen monitoren. De tweede is commitment nodig. Commitment betekent dat het opdrachtgevende departement sterk betrokken is bij het onderzoek en de uitkomsten daarvan. Deze betrokkenheid kan ontstaan als opdrachtgever bestuurlijk verantwoordelijk is voor her specifieke maatschappelijke vraagstuk waar het onderzoek zich op richt. Het is aannemelijk dat expertise en commitment aanwezig zijn bij het Ministerie dat verantwoordelijk is voor het voorliggende maatschappelijke vraagstuk. Bij onderzoek gericht op het maatschappelijk vraagstuk kan daarom overwogen worden om de financiële en inhoudelijke verantwoordelijkheid bij het zelfde voor het Ministerie te beleggen." in de eerste IenM Kennis- en Innovatiekrant heeft Louise Gunning (NWA) dit ook al eens geopperd voor het beleggen van de routes van de Nationale Wetenschapsagenda. 



vrijdag 14 april 2017

Gelezen: Navigeren door complexiteit

De collega's van EZ hebben een mooie en leesbare essaybundel samengesteld over beleid maken voor maatschappelijke vraagstukken in onvoorspelbare en onkenbare complexiteit. Dat dit allemaal niet meevalt moge duidelijk zijn maar de essayisten bieden wel wat geleiding voor de nieuwsgierige ambtenaar. Een kleine potporie:

(1) Leervermogen wordt steeds belangrijker. Ontwerp daarom reflexieve monitoring en evaluatie. Het Deltaprogramma en het Rijksbrede programma CE hebben hier al veel aandacht voor. Dit past dan ook goed bij strategisch incrementalisme, een combinatie van gericht werken aan lange termijn doelstellingen waarbij voortdurend geleerd en beleid regelmatig bijgesteld wordt. En daar hoort dus ook weer bij dat er veel aandacht is voor interventielogica (Theory of Change), voor het goede doordenken en documenteren. Terecht dus dat het Behavioural Insights Team zo hamert op het belang van de D van doorgronden in de DOE MEE-tool. 

(2) Er lijkt een neiging te bestaan om grote problemen met grote oplossingen aan te pakken, terwijl je de zo gewenste adaptiviteit juist kan vergroten door voor een groot aantal kleine maar gecoördineerde oplossingen te kiezen. 

(3) We moeten af zien te komen van het idee dat bijsturen een vorm van falen is. Dat geldt voor ambtenaren zelf, voor bewindspersonen maar ook voor de TK. Door complexe vraagstukken te framen als vraagstukken van adequaatst management en politieke wil wordt geïmpliceerd dat enkel sterke planmatige sturing nodig is. Hiermee wordt de beperkingen en mogelijkheden van een complexe wereld miskend. We moeten zo wirdt een andere auteur mooi aangehaald van regie en controle naar een evolutionair proces van navigatie en richting bepalen. 

(4) Ook in deze bundel net als Loorbach aandacht voor het belang van de afbraakcurve in transitiemanagement. We weten vaak veel zekerder wat niet meer moet in de energietransitie dan wat wel moet. Er wordt dan ook door verschillende auteurs betoogt dat de kolencentrales weg moeten, dat we in NL meer dan in andere Europese landen in een fossiele lock in zitten, en dat we the art of exit moeten bedrijven om ons te ontdoen van negatieve sociale gewoontes en ingebedde gewoontes. 

Rete ingewikkeld, je zou d'r apathisch en inactief van worden, maar gelukkig ook hier weer aandacht voor the small wins. Het durven zetten van kleine, maar haalbare stappen naar vooraf onzekere resultaten geeft controle, inspiratie en betrokkenheid. Hulde voor de EZ collega's!